بورس در دو راهی سیاست و دلار؛ رشد محتاطانه یا نوسان فرسایشی؟

به گزارش بورس فوری،بورس تهران در ماه‌های اخیر تصویری متفاوت از خود به نمایش گذاشته است؛ بازاری که نه نشانی از ریزش‌های سنگین دارد و نه توان ورود به یک روند صعودی پرقدرت را پیدا کرده است. این وضعیت، بیش از هر چیز ناشی از تغییر جنس انتظارات در میان فعالان بازار است. سرمایه‌گذاران دیگر صرفاً به متغیرهای درون‌بورسی توجه نمی‌کنند، بلکه نگاه آنها به شدت به تحولات سیاسی و مسیر نرخ ارز گره خورده است.
در حال حاضر، مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر بورس، چشم‌انداز روابط خارجی و نتیجه مذاکرات سیاسی است. هرگونه سیگنال مثبت در این حوزه، بلافاصله خود را در افزایش تقاضا برای سهام بانکی، خودرویی و صنایع ریالی نشان می‌دهد. در مقابل، تشدید تنش‌ها باعث می‌شود جریان نقدینگی به سمت صنایع صادرات‌محور و دلاری مانند پتروشیمی‌ها، فلزات اساسی و پالایشی‌ها حرکت کند. این جابه‌جایی مداوم نقدینگی، یکی از دلایل اصلی نوسانی شدن بازار در مقطع کنونی است.
از سوی دیگر، نرخ دلار همچنان به‌عنوان لنگر انتظارات در بازار سرمایه عمل می‌کند. تثبیت نسبی ارز می‌تواند به کاهش هیجان در بازار و شکل‌گیری یک روند صعودی آرام کمک کند؛ اما هرگونه شوک افزایشی در نرخ ارز، گرچه در کوتاه‌مدت موجب رشد اسمی شاخص می‌شود، اما لزوماً به معنای افزایش بازده واقعی برای سهامداران نخواهد بود. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که رشد تورمی بورس، اگر با بهبود بنیاد شرکت‌ها همراه نباشد، نمی‌تواند پایدار بماند.
در این میان، رفتار سرمایه‌گذاران حقیقی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر بازار دارد. کاهش ارزش معاملات خرد و خروج پول حقیقی، نشانه‌ای از تردید و احتیاط در میان فعالان بازار است. در مقابل، هر زمان که جریان ورود نقدینگی تقویت شده، بازار توانسته روندی باثبات‌تر و رو به رشد را تجربه کند. بنابراین، احیای اعتماد عمومی به بورس، یکی از پیش‌شرط‌های اصلی بازگشت رونق به این بازار محسوب می‌شود.
با این حال، نمی‌توان از برخی نشانه‌های مثبت نیز چشم‌پوشی کرد. بسیاری از شرکت‌های بورسی در سطوح ارزنده‌ای از نظر نسبت‌های مالی قرار دارند و گزارش‌های عملکرد ماهانه و فصلی نیز در برخی صنایع، حکایت از بهبود نسبی سودآوری دارد. این موضوع می‌تواند در صورت فراهم شدن شرایط کلان مناسب، زمینه‌ساز یک حرکت صعودی تدریجی در بازار شود.
در چنین شرایطی، آینده بورس را می‌توان در قالب سه سناریو ترسیم کرد. در سناریوی خوش‌بینانه، کاهش تنش‌های سیاسی و بهبود روابط خارجی، منجر به افزایش سرمایه‌گذاری و رشد متعادل بازار خواهد شد. در سناریوی میانه، بورس همگام با تورم و نرخ ارز حرکت می‌کند و شاهد رشدی آهسته اما پیوسته خواهیم بود. اما در سناریوی بدبینانه، تداوم نااطمینانی‌ها و فشارهای اقتصادی، بازار را در مسیر نوسانات فرسایشی نگه می‌دارد.
در نهایت، به نظر می‌رسد بورس تهران در مقطع فعلی بیش از هر زمان دیگری نیازمند ثبات در متغیرهای کلان است. تا زمانی که چشم‌انداز روشنی از سیاست خارجی و مسیر نرخ ارز ترسیم نشود، نمی‌توان انتظار شکل‌گیری یک روند قدرتمند و پایدار را داشت. در چنین فضایی، استراتژی منطقی برای سرمایه‌گذاران، پرهیز از رفتارهای هیجانی و حرکت به سمت تشکیل سبدی متنوع از دارایی‌هاست؛ رویکردی که می‌تواند ریسک‌های ناشی از نوسانات بازار را تا حدی کنترل کند.

حامد کشاورز