به گزارش بورس فوری، داریک در رویدادی با حضور بیش از ۴۰۰ نفر از فعالان، متخصصان و مدیران بازارهای مالی، از استراتژی و هویت بصری جدید خود رونمایی کرد؛ رویدادی که اگرچه در ظاهر به معرفی مسیر تازه این برند اختصاص داشت، اما بخش مهمی از آن به یکی از چالشبرانگیزترین موضوعات اقتصاد دیجیتال در سالهای اخیر، یعنی آینده بازار آنلاین طلا و نحوه تنظیمگری آن، اختصاص یافت.
در این نشست، نمایندگان شبکه بانکی، اتحادیههای صنفی و فعالان کسبوکارهای آنلاین، درباره موضوعاتی همچون پشتوانه واقعی طلای خریداریشده، نحوه نگهداری دارایی مشتریان، فروش طلا با وعده تحویل در آینده، نظارت برخط، رتبهبندی پلتفرمها و تعیین متولی مشخص برای این بازار دیدگاههای خود را مطرح کردند.
در سوی دیگر، مدیران داریک نیز از تغییر مسیر این مجموعه سخن گفتند؛ تغییری که قرار است داریک را از یک پلتفرم خرید و نگهداری فلزات گرانبها به یک اکوسیستم هوشمند برای مدیریت داراییهای ارزشمند تبدیل کند.
در بخش نخست این رویداد، پنلی با محوریت بررسی فرصتها و چالشهای بازار آنلاین طلا و فلزات گرانبها برگزار شد. در این نشست، رئیس بانک کارگشایی، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی و نایبرئیس اول اتحادیه طلا و جواهر تهران، ضمن بررسی تحولات این بازار، بر لزوم افزایش شفافیت، تقویت سازوکارهای نظارتی و تعیین هرچه سریعتر متولی مشخص برای تنظیمگری بازار آنلاین طلا تأکید کردند.
بازار آنلاین طلا بزرگ شده است؛ اما تنظیمگری هنوز به آن نرسیده
رشد سریع پلتفرمهای آنلاین طلا طی سالهای اخیر، این بازار را از یک حوزه نوظهور به یکی از بخشهای مهم اقتصاد دیجیتال تبدیل کرده است. افزایش استقبال مردم از خرید آنلاین طلا، توسعه ابزارهای اعتباری و شکلگیری مدلهای جدید نگهداری و معامله دارایی، در کنار فرصتهای اقتصادی، پرسشهای جدی درباره امنیت سرمایه کاربران ایجاد کرده است.
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی، در این رویداد اعلام کرد که بیش از ۳۰۰ درخواست مجوز برای فعالیت در حوزه آنلاین طلا ثبت شده و بیش از ۲۵۰ پلتفرم نیز در این حوزه شناسایی شدهاند.
با این حال، از نگاه او مسئله اصلی صرفاً تعداد زیاد بازیگران نیست؛ بلکه نبود یک سامانه نظارت برخط و مؤثر است که بتواند فعالیت پلتفرمها را متناسب با ماهیت ۲۴ ساعته بازار آنلاین رصد کند.
الفتنسب با اشاره به تلاشهای قبلی بخش خصوصی برای ایجاد چنین زیرساختی گفت، بخش خصوصی پیشتر برای طراحی و راهاندازی سامانه نظارتی اعلام آمادگی کرده و حتی نمونهای از آن را نیز طراحی و رونمایی کرده بود، اما اجرای آن در نهایت به حاکمیت واگذار شد و این موضوع حدود ۱۷ تا ۱۸ ماه است که در حال پیگیری است.
به این ترتیب، یکی از مهمترین مطالبات مطرحشده در این رویداد، ایجاد زیرساختی بود که بتواند موجودی واقعی طلا، حجم معاملات، تعهدات پلتفرمها و وضعیت خزانهها را به شکل مستمر و برخط رصد کند.
هشدار اتحادیه طلا درباره مدلهای فروش با تحویل در آینده
یکی از جدیترین مباحث مطرحشده در این رویداد، موضوع فروش طلا با دریافت وجه از مشتری و تحویل دارایی در آینده بود؛ مدلی که در سالهای اخیر در برخی اشکال جدید کسبوکارهای آنلاین مورد توجه قرار گرفته است.
سید محمود شربیانی، نایبرئیس اول اتحادیه طلا و جواهر تهران، تأکید کرد که مخالفتی با توسعه فروش آنلاین طلا وجود ندارد و اتحادیه با فعالیت دیجیتال در حوزه مصنوعات طلا مخالفتی ندارد؛ نگرانی اصلی مربوط به مدلهایی است که میان دریافت وجه از مشتری و تأمین یا تحویل واقعی طلا فاصله ایجاد میکنند.
به گفته او، زمانی که مشتری پول خود را پرداخت میکند اما دریافت طلا به ماهها بعد یا حتی یک سال آینده موکول میشود، پرسش مهم این است که در صورت ناتوانی پلتفرم در ایفای تعهدات، چه نهادی مسئول خواهد بود و چگونه از سرمایه مشتریان حمایت خواهد شد.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در مدلهای فروش تحویلآتی، رابطه میان دارایی واقعی و تعهد ایجادشده برای پلتفرم باید کاملاً روشن باشد. اگر به ازای تعهدات ایجادشده، طلای کافی وجود نداشته باشد، ریسک متوجه کاربران خواهد شد.
شربیانی بر همین اساس خواستار تعیین تکلیف سریع نهاد متولی تنظیمگری این بازار شد و پیشنهاد کرد بانک مرکزی، تشکلهای صنفی و متخصصان صنعت طلا در فرآیند شناسایی و ارزیابی پلتفرمها مشارکت داشته باشند.
اعتماد به پشتوانه طلا؛ مهمتر از اعتماد به فناوری
در بخش دیگری از این نشست، ایرج نیازی، معاون بانکداری شرکتی بانک ملی، از زاویه دیگری به مسئله اعتماد پرداخت. به اعتقاد او، در بازار آنلاین طلا، فناوری بهتنهایی نمیتواند اعتماد ایجاد کند؛ بلکه کاربر باید مطمئن باشد طلایی که خریداری کرده واقعاً وجود دارد، محل نگهداری آن مشخص است و امکان تطبیق دارایی واقعی با تعهدات پلتفرم وجود دارد.
نیازی با اشاره به همکاری شبکه بانکی با پلتفرمهای فعال در این حوزه اظهار کرد که یکی از دغدغههای اصلی از سال ۱۴۰۲، ایجاد سازوکاری برای نگهداری طلای مشتریان در محیطی امن و خارج از کنترل مستقیم پلتفرمها بوده است.
از این منظر، نقش بانکها در بازار آنلاین طلا میتواند فراتر از ارائه خدمات مالی باشد. ایجاد زیرساخت امن برای نگهداری دارایی و فراهمکردن امکان نظارت بر آن، میتواند بخشی از ریسک عملیاتی این بازار را کاهش دهد.
او همچنین از نگهداری بخشی از طلای متعلق به پلتفرمهای فعال در بانک کارگشایی سخن گفت و تأکید کرد که ایجاد سازوکارهای شفاف برای نگهداری و تطبیق دارایی، میتواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند.
رتبهبندی پلتفرمها؛ پیشنهاد تازه برای بازسازی اعتماد
یکی دیگر از پیشنهادهای مطرحشده در این نشست، ایجاد نظام رتبهبندی پلتفرمهای آنلاین طلا بود.
ایرج نیازی، معاون بانکداری شرکتی بانک ملی معتقد است کاربران باید بتوانند پیش از انتخاب یک پلتفرم، اطلاعات روشنی درباره سطح ریسک، میزان پشتوانه، نحوه نگهداری طلا، سازوکار تسویه و تعهدات آن مجموعه به دست آورند.
نیازی افزود: در چنین مدلی، پلتفرمها صرفاً بر اساس تبلیغات و قدرت برند با یکدیگر رقابت نمیکنند؛ بلکه شاخصهای مشخصی برای ارزیابی عملکرد و میزان ریسک آنها در اختیار مشتری قرار میگیرد.
وی گفت: تدوین این شاخصها نیز میتواند با همکاری نهادهای حاکمیتی، اتحادیه کسبوکارهای مجازی و اتحادیه طلا و جواهر انجام شود.
نیازی بیان کرد: چنین سازوکاری در صورت طراحی دقیق میتواند یک مزیت مهم برای بازار ایجاد کند: تبدیل اعتماد از یک ادعای تبلیغاتی به یک شاخص قابل اندازهگیری.
داریک: تنظیمگری نباید از فناوری عقب بماند
عبدالرضا عسگرخانی، مدیرعامل داریک، در این نشست از زاویه کسبوکار به چالش تنظیمگری نگاه کرد.
وی فاصله میان سرعت تحول فناوری و سرعت تغییر ساختارهای تنظیمگری را یکی از چالشهای اصلی بازار دانست و گفت مدلهای جدید کسبوکار با سرعت زیادی در حال تغییر هستند، در حالی که ساختارهای نظارتی در بسیاری از موارد با همان سرعت حرکت نمیکنند.
از نگاه عسگرخانی، تعدد الزامات و پروتکلهای صادرشده از سوی نهادهای مختلف نیز هزینه قابل توجهی به کسبوکارها تحمیل میکند؛ چراکه پلتفرمها ناچارند زیرساختهای خود را با تغییرات مکرر مقررات تطبیق دهند.
وی بر ضرورت شکلگیری یک مسیر شفاف، مشخص و قابل پیشبینی برای فعالیت کسبوکارهای این حوزه تأکید کرد؛ مسیری که در آن رابطه میان رگولاتور، کسبوکارهای آنلاین و فعالان سنتی بازار به روشنی تعریف شده باشد.
به اعتقاد مدیرعامل داریک، هدف تنظیمگری نباید صرفاً محدودکردن فعالیتها باشد، بلکه باید به گونهای طراحی شود که ضمن حفاظت از حقوق کاربران، امکان توسعه فناوری و نوآوری نیز از بین نرود.
«انبار هوشمند داراییهای ارزشمند»؛ ایدهای فراتر از نگهداری طلا
یکی از مفاهیم محوری مطرحشده از سوی داریک در این رویداد، مفهوم «انبار هوشمند داراییهای ارزشمند» بود. این مفهوم بخشی از تغییر روایت برند داریک است؛ روایتی که در آن طلا و نقره دیگر صرفاً کالاهایی برای خرید، فروش یا نگهداری در خانه و گاوصندوق نیستند، بلکه میتوانند در یک زیرساخت دیجیتال مدیریت شوند و در فرآیند مدیریت دارایی افراد قرار بگیرند.
در همین راستا، مدیرعامل داریک از توسعه مدل خزانه هوشمند فلزات گرانبها سخن گفت؛ مدلی که با همکاری بانک کارگشایی دنبال شده و هدف آن ایجاد ساختاری قابل نظارت برای نگهداری دارایی است.
عسگرخانی بیان کرد: اهمیت چنین مدلی تنها در محل نگهداری طلا خلاصه نمیشود. مسئله مهمتر، امکان تطبیق میزان طلای موجود با تعهدات ایجادشده است؛ موضوعی که میتواند در صورت اجرای دقیق، یکی از پایههای اعتماد در بازار آنلاین طلا باشد.
داریک از یک پلتفرم خرید طلا به سمت اکوسیستم مدیریت دارایی میرود
رونمایی از استراتژی جدید داریک نشان داد که این مجموعه قصد دارد تعریف خود از بازار طلا را نیز تغییر دهد. بر اساس توضیحات ارائهشده، مسیر شکلگیری این مجموعه به سال ۱۳۸۹ و فعالیت در حوزه طراحی و ساخت زیورآلات بازمیگردد و داریک در سال ۱۴۰۲ با راهاندازی پلتفرم آنلاین وارد مرحله تازهای از فعالیت خود شد.
اما چشمانداز جدید، صرفاً توسعه یک پلتفرم خرید و فروش طلا نیست.
داریک اکنون به دنبال آن است که مجموعهای از خدمات مرتبط با مدیریت ثروت مبتنی بر داراییهای ارزشمند، خدمات مالی، محصولات مکمل و کسبوکارهای نوآورانه را در کنار خدمات اصلی خود توسعه دهد.
حامد وزیری، سهامدار و مشاور هیأتمدیره داریک نیز با اشاره به توسعه خدمات این مجموعه، از محصولاتی مانند خرید اعتباری، کارت هدیه، خدمات سازمانی و آموزش مالی سخن گفت.
بر این اساس، طلا در استراتژی جدید داریک تنها نقطه شروع است و هدف نهایی، ایجاد بستری گستردهتر برای مدیریت داراییهای ارزشمند کاربران عنوان شده است.
از خرید طلا تا مدیریت ثروت؛ بازار در حال تغییر است
تغییر استراتژی داریک را میتوان در چارچوب تحول گستردهتر بازار طلا نیز بررسی کرد. تا چند سال قبل، خرید طلا عمدتاً به مراجعه به طلافروشیها، خرید سکه یا نگهداری فیزیکی دارایی محدود میشد. اما توسعه پلتفرمهای دیجیتال، امکان خرید با مبالغ کوچکتر، نگهداری دیجیتال، خرید اعتباری و ارائه خدمات مکمل را فراهم کرده است.
این تغییر، فرصتهای تازهای برای توسعه بازار ایجاد کرده، اما همزمان یک مسئله اساسی را نیز برجسته کرده است: هرچه ابزارهای مالی و دیجیتال پیچیدهتر میشوند، ضرورت شفافیت و نظارت نیز بیشتر میشود.
بازاری که با دارایی مردم سروکار دارد، نمیتواند صرفاً بر پایه رشد تعداد کاربران یا حجم معاملات ارزیابی شود. میزان پشتوانه، امنیت دارایی، شفافیت تعهدات، نحوه نگهداری طلا و سازوکار جبران خسارت در شرایط بحرانی، از جمله شاخصهایی هستند که میتوانند بلوغ واقعی این بازار را مشخص کنند.
هویت بصری جدید؛ بازتعریف جایگاه داریک
در پایان این رویداد، داریک از هویت بصری جدید خود شامل لوگو، پالت رنگ و تایپوگرافی جدید رونمایی کرد. این تغییر صرفاً یک بهروزرسانی ظاهری عنوان نشده، بلکه بخشی از استراتژی جدید برند برای ایجاد تصویری منسجمتر از خدمات و مسیر آینده آن است.
داریک تلاش دارد با این تغییر، خود را از تصویر یک پلتفرم صرفاً معاملاتی فاصله داده و بهعنوان مجموعهای فعال در حوزه مدیریت داراییهای ارزشمند معرفی کند؛ مجموعهای که قرار است در کنار خرید و نگهداری طلا، خدمات مالی، آموزشی، سازمانی و محصولات نوآورانه را نیز توسعه دهد.
در واقع، هویت بصری جدید قرار است بازتابی از همین تغییر باشد: حرکت از «خرید طلا» به سمت «مدیریت دارایی».
بازار آنلاین طلا در نقطه تصمیمگیری
مجموع مباحث مطرحشده در رویداد داریک نشان میدهد بازار آنلاین طلا وارد مرحلهای شده که دیگر نمیتوان آن را یک بازار کوچک و نوپا دانست.
وجود صدها درخواست مجوز و شناسایی بیش از ۲۵۰ پلتفرم، توسعه مدلهای اعتباری، افزایش استفاده کاربران از خدمات دیجیتال و ورود شبکه بانکی به حوزه نگهداری دارایی، همگی نشان میدهند این بازار به بخش قابل توجهی از اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است. با این حال، رشد تعداد بازیگران بهتنهایی نشانه بلوغ بازار نیست.
تعیین متولی مشخص، ایجاد سامانه نظارت برخط، شفافیت موجودی و تعهدات، رتبهبندی پلتفرمها و تعیین سازوکار روشن حمایت از کاربران از جمله الزاماتی هستند که میتوانند مسیر آینده این بازار را تعیین کنند.
در چنین شرایطی، چالش اصلی بازار آنلاین طلا دیگر صرفاً جذب مشتری یا توسعه فناوری نیست؛ بلکه ایجاد اعتماد قابل سنجش است.
داریک نیز با استراتژی جدید خود تلاش دارد در همین نقطه عطف، جایگاهش را از یک پلتفرم خرید و نگهداری فلزات گرانبها به یک اکوسیستم گستردهتر در حوزه مدیریت داراییهای ارزشمند ارتقا دهد.
موفقیت این مسیر اما تنها به توسعه محصول و فناوری وابسته نیست. آینده داریک و دیگر بازیگران این صنعت، در نهایت به میزان اعتماد کاربران، کیفیت زیرساختهای نگهداری، شفافیت تعهدات و مهمتر از همه، شکلگیری یک چارچوب تنظیمگری روشن، پایدار و متناسب با واقعیتهای بازار دیجیتال گره خورده است.