استفاده از ظرفیت صندوق‌های نیکوکاری بورس در بازسازی حوزه‌های آسیب‌دیده از جنگ + متن کامل گزارش

به گزارش بورس فوری،دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارش «تأمین مالی بازسازی جنگ تحمیلی سوم: ظرفیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیکوکاری در بازار سرمایه ایران» تأمین مالی غیرتورمی حوزه‌های آسیب‌دیده در جنگ را یکی از الزامات تأمین مالی اقتصاد در دوران جنگ و پس از آن دانسته است. از این‌رو، ابزارها و نهادهای مالی متعددی طراحی و عملیاتی شده‌اند تا این کارکرد مهم را به سرانجام برسانند.

در این گزارش بیان شده که گزارش پیش‌رو اولین گزارش از سلسله‌گزارش‌های تأمین مالی بازسازی جنگ است که به‌طور مشخص، به تأمین مالی غیرتورمی اقتصاد کمک می‌کند. برای این منظور، در این گزارش به صندوق سرمایه‌گذاری نیکوکاری که در بازار سرمایه ایران فعالیت می‌کند و دارای تجربه بین‌المللی است، پرداخته می‌شود. وجود الگوهای متعدد این نوع از صندوق‌های سرمایه‌گذاری ظرفیتی را فراهم می‌کند که بتوان از آن برای تأمین مالی شرکت‌ها و بخش‌های مختلف آسیب‌دیده در جنگ استفاده کرد.

در ادامه عنوان شده در این گزارش، ضمن معرفی این نهاد مالی و الگوهای آن و همچنین تبیین جایگاه صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیکوکاری به‌عنوان سازوکاری رسمی، شفاف و قابل‌ نظارت برای تجهیز منابع مردمی و نهادی، به‌طور مشخص به شرکت‌ها، کسب‌وکارها، حوزه‌ها و بخش‌هایی که در جنگ آسیب‌دیده‌اند و می‌توانند مورد تأمین مالی این نهاد مالی قرار گیرند، اشاره می‌شود. استفاده از این نهاد مالی، که به تأمین مالی غیرتورمی اقتصاد در دوران جنگ و پس از آن کمک می‌کند، مورد تأکید و پیشنهاد این گزارش است. همچنین طراحی و استفاده از صندوق نیکوکاری ارزی برای جذب منابع مالی نیکوکاران خارج از کشور ضروری به‌نظر می‌رسد.

در بخش یافته های کلیدی این گزارش هم بیان شده که صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیکوکاری نهاد مالی غیرتورمی است که دارای الگوهای متعدد انتفاعی و غیرانتفاعی است. با این بیان، می‌توان از ظرفیت منابع مالی طیف گسترده‌تری از اشخاص حقیقی و حقوقی در این صندوق‌ها استفاده کرد.

در ادامه عنوان شده که صندوق نیکوکاری ارزی می‌تواند به جذب منابع ارزی ایرانیان نیکوکار خارج از کشور کمک کند. هم‌چنین برخی از حوزه‌های تأمین مالی نیاز به تأمین ارز دارند که این صندوق‌ها می‌توانند تا حدی آن را تأمین کنند.

در بخش دیگری از این گزارش آمده که تصفیه بازپرداخت سود یا اصل سرمایه‌گذاری ارزی، به‌صورت ارزی یا براساس نرخ توافقی صورت پذیرد.

در این گزارش عنوان شده هرچقدر بتوان از ظرفیت این نهاد مالی برای تأمین مالی کسب‌وکارها، شرکت‌ها، مجموعه و بخش‌های آسیب‌دیده استفاده کرد، زمینه برای کاهش تورم- از محل تأمین مالی تورمی- فراهم می‌شود.

در ادامه تاکید شده که ماهیت شفاف و بازارمحور این صندوق‌ها، اعتماد عمومی و مشارکت افراد نیکوکار را افزایش می‌دهد و نسبت به روش‌های پراکنده جمع‌آوری کمک می‌تواند کارآمدتر است.

در بخش پیشنهادها هم تاکید شده که استفاده از انواع الگوهای صندوق‌های نیکوکاری به‌منظور تأمین مالی غیرتورمی جنگ تحمیلی سوم در حوزه‌های مختلف به‌خصوص طرح‌ها و مجموعه‌های غیرانتفاعی و عام‌المنفعه مورد تأکید است.

در ادامه تاکید شده استفاده از صندوق نیکوکاری ارزی؛ برخی از نیکوکاران این صندوق‌ها، ایرانیان خارج از کشورند که منابع مالی آنها ارز است. از طرف دیگر، برخی از نیازهای بخش‌های مورد سرمایه‌گذاری صندوق نیکوکاری ارزی است. ازاین‌رو، می‌توان به طراحی و راه‌اندازی صندوق نیکوکاری ارزی در بازار سرمایه اقدام کرد. به‌منظور پوشش ریسک‌های نوسان نرخ ارز، ابتدا می‌توان الگوی اول (اهدای کامل) و دوم (اهدای سود سرمایه‌گذاری) صندوق نیکوکاری مدنظر قرار گیرد و در مراحل بعدی الگوی سوم طراحی و به کاربسته شود. پیشنهاد اکید آن است که بازپرداخت اصل منابع ارزی (الگوی دوم) به‌صورت ارزی و با نرخ توافقی صورت پذیرد.

در بخش دیگری از این گزارش ذکر شده که هماهنگی و ارتباط نزدیک میان تنظیم‌گر صندوق‌های نیکوکاری بازار سرمایه (سازمان بورس و اوراق بهادار) با تنظیم‌گر یا ناظر طرح یا شرکت مورد سرمایه‌گذاری صندوق نیکوکاری (مانند وزارت راه و شهرسازی، وزارت ورزش و جوانان، وزارت صمت، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، شهرداری‌ها) پیشنهاد می‌شود. همچنین درخصوص طراحی صندوق نیکوکاری ارزی، ضروری است تا سازمان بورس و اوراق بهادار مقررات مربوط به اموری مانند دریافت، انتقال، تصفیه و بازپرداخت اصل سرمایه‌گذاری ارزی را با همکاری بانک مرکزی انجام دهد.

متن کامل گزارش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی را این‌جا بخوانید.